رقابت برای توسعه هوش مصنوعی، شرکت‌ها را به ساخت دیتاسنترهایی با ظرفیت پردازشی و مصرف برق بسیار بالا سوق داده است. اما چالش اصلی فقط تأمین تراشه‌های قدرتمند نیست؛ فراهم‌کردن برق پایدار و طراحی زیرساختی که بتواند این حجم از پردازش را پشتیبانی کند نیز اهمیت زیادی دارد.
در همین راستا، شرکت JERA ژاپن در همکاری با Dell Technologies و RHAELM، برنامه توسعه یک دیتاسنتر ابرمقیاس هوش مصنوعی در استان چیبا، در نزدیکی توکیو، را دنبال می‌کند. این پروژه با ظرفیت هدف‌گذاری‌شده تا ۴۰۰ مگاوات و سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده بیش از ۱۵ میلیارد دلار، قرار است به‌عنوان نخستین نمونه از یک الگوی استاندارد برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی در ژاپن مورد استفاده قرار گیرد.


چرا دیتاسنتر را کنار نیروگاه می‌سازند؟


ایده اصلی این پروژه، توسعه زیرساخت پردازشی در مجاورت نیروگاه حرارتی چیبا و استفاده از ظرفیت تولید برق موجود است. در این مدل، دیتاسنتر می‌تواند بدون اتکای کامل به فرایند متعارف اتصال به شبکه، سریع‌تر به ظرفیت موردنیاز خود دسترسی پیدا کند.
بر اساس اعلام رسمی JERA، تأمین انرژی، زیرساخت الکتریکی، سرمایش و تجهیزات پردازشی قرار است در قالب مدلی یکپارچه و تکرارپذیر توسعه پیدا کنند. هدف این است که پیچیدگی طراحی پروژه‌های بزرگ کاهش یابد و بتوان همین الگو را در سایت‌های دیگر نیز به کار گرفت.

چالش اصلی؛ هماهنگی برق، پردازش و سرمایش


در دیتاسنتری با ظرفیت هدف‌گذاری‌شده ۴۰۰ مگاوات، تأمین برق تنها بخشی از مسئله است. توزیع توان میان تجهیزات، طراحی برق پشتیبان، مدیریت بار حرارتی و انتخاب سامانه سرمایش مناسب، همگی باید با معماری پردازشی هماهنگ باشند.
با افزایش توان مصرفی سرورهای هوش مصنوعی، مدیریت حرارت به یکی از عوامل کلیدی طراحی تبدیل می‌شود. بسته به چگالی توان رک‌ها و نوع تجهیزات، ممکن است سرمایش هوایی، سرمایش مایع یا ترکیبی از این روش‌ها موردنیاز باشد.
به همین دلیل، طراحی زیرساخت دیتاسنترهای نسل جدید باید از ابتدا امکان توسعه ظرفیت، نگهداری تجهیزات و هماهنگی میان سیستم‌های برق و سرمایش را در نظر بگیرد.

آینده دیتاسنترهای مقیاس بزرگ


طبق برنامه اعلام‌شده، بهره‌برداری از پروژه چیبا برای حدود سال ۲۰۲۸ هدف‌گذاری شده است. شرکت‌های مشارکت‌کننده همچنین قصد دارند امکان توسعه این مدل در دیگر سایت‌های JERA و ایجاد ظرفیت چندگیگاواتی هوش مصنوعی در ژاپن طی دهه ۲۰۳۰ را بررسی کنند.
این پروژه نشان می‌دهد که آینده دیتاسنترهای هوش مصنوعی فقط به قدرت پردازش وابسته نیست؛ بلکه به طراحی یکپارچه زیرساخت برق، سرمایش و تجهیزات IT نیز نیاز دارد.